Optie trading psychologie

Kennis en begrip van psychologie van trading is nodig om succesvol te traden. Mensen nemen van nature verkeerde beleggingsbeslissingen. Daarom verliest 85% van alle amateur beleggers zelfs bij stijgende indexen, en verliest 95% van alle amateur daytraders in korte tijd minstens de helft van het beschikbare risico kapitaal.

We zullen een aantal succesfactoren van beleggen en traden behandelen, inclusief menselijke eigenschappen die succes in de weg staan, en mogelijke oplossingen om problemen te voorkomen.

Succesfactor 1: Beleggen en traden met een systeem…

Als het brein eenmaal door emotie wordt gegrepen, wordt rationeel denken en het proces van informatieverwerking geblokkeerd. Het grootste probleem is dat bij sterke emoties de risico’s worden onderschat.  In elke fase van prijsontwikkeling op de beurs overheersen verschillende emoties:

  • Hoop of achterdocht bij lage koersen
  • Trots en eigenwaan als de koers van een gekocht aandeel gaat stijgen
  • Liefde als de koers verder stijgt
  • Euforie bij grote winst (op de top van de markt): “bijkopen”! (en spijt en angst om een trade te missen als je het aandeel nog niet bezit: “kopen”)
  • Twijfel als koersstijging gaat haperen
  • Ongeloof als de koers verder wegzakt
  • Ontkenning of angst als uw mooie aandeel op verlies staat
  • Paniek en wanhoop als u besluit om te verkopen (op de bodem van de markt)

angst-en-hebzucht-in-trading

Deze emoties leiden vaak tot verkeerde beslissingen. We kennen alleen nog vechtgedrag (bij de sterke emotie spijt) en vluchtgedrag (bij de sterke emotie paniek). Het is dan noodzakelijk om een systeem te hebben en om discipline te hebben om dat systeem te volgen. En ga praten over uw systeem als emoties oplaaien, om weer in uw hoofd te komen.

Succesfactor 2: Laag kopen en hoog verkopen…

Door paniek en wanhoop hebben mensen de neiging om op de bodem van de markt te verkopen en door angst om een trade te missen hebben mensen de neiging om op de top van de markt te kopen. Het effect van deze emoties is duidelijk: verlies. Als iedereen (inclusief je kapper) praat over beleggen dan is de markt op zijn hoogtepunt. En als de Telegraaf met grote koppen aankondigt dat de beurs in paniek is dan is waarschijnlijk de bodem bereikt. Gelukkig zijn er enkele krachtige technieken om negatieve gevolgen van angst en paniek te voorkomen:

  • Gouden regels voor aandelen. Bij aandelen is het een goede gewoonte om niet eerder dan 3 maanden na een bodemprijs te kopen en om 15– 20% onder de hoogste koers weer te verkopen (door gebruik te maken van een automatische trailing stoploss). Dit principe is de basis van de belegging methode van François Franken. Je koopt laag in opgaande trend, en je voorkomt dat je meer dan 20% kunt verliezen.
  • Bij optie constructies (zoals de “Iron Condor” methode) wordt in dit e-book een vaste techniek beschreven voor openen en sluiten van posities. Openen van posities gebeurt met duidelijke regels, en sluiten gebeurt zonder waarde bij expiratie, of met vooraf geprogrammeerde stoploss. Handelen zonder emotie!
  • Ook bij traden in futures is het zaak om altijd te werken met een automatische target en automatische stoploss. In dit e-book gebruiken we futures als verzekering bij “Iron Condor” posities.

Succesfactor 3: Verliezen beperken en winsten laten lopen…

Een van de belangrijkste gouden regels voor traders is om verliezen te beperken en om winsten te laten oplopen (Engels: “cut your losses and let your profits run…”). Maar wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat mensen extra risico’s nemen bij verlies en zeer behoudend zijn bij winst. Vooral daytraders weten uit ervaring hoe moeilijk het is om uit een verliesgevende positie te stappen. Je geeft daarmee toe dat je de trend verkeerd hebt ingeschat. En fouten toegeven is moeilijk, vooral voor mannen. Ook voor dit foutief risico management zijn gelukkig diverse oplossingen:

  • Winst laten lopen: het is een bewezen methode om bij twee posities (aandelen, long opties of futures) één positie te verkopen bij een kleine winst (van bijvoorbeeld 50 – 100 euro) en de andere positie een trailing stop mee te geven (van dezelfde 50-100 euro) in combinatie met een zeer ruime target (van bijvoorbeeld 500 – 1000 euro). Na een kleine beweging van de beurs wordt èn winst gemaakt èn geen verlies meer geleden èn kans gemaakt op een forse tweede winst.
  • Verlies beperken: vraag je bij een verliesgevende positie af of die het waard zou zijn nu te kopen. Als het antwoord nee is , dan verkopen.
  • Emotionele beslissingen voorkomen: bij alle strategieën geldt dat een eenmaal ingenomen stoploss of target niet meer veranderd wordt (op basis van emotie). Omdat dit extreem moeilijk blijkt te zijn raad ik traders soms aan om na het innemen van een weloverwogen positie een uurtje te gaan hardlopen om emoties “los te laten”.

Succesfactor 4: Goede verkooptiming is belangrijker dan keuze van juiste aandeel…

Beginnende traders denken meestal dat succes op de beurs vooral afhankelijk is van het kiezen van juiste aandelen, indexen en opties op het juiste moment. Maar alle marktkennis zit op elk moment al besloten in de prijs van beleggingsinstrumenten. Daarom is het zo moeilijk voor beleggingsadviseurs om winstgevende adviezen te geven en voor fondsbeheerders om de index te verslaan. Ervaren traders weten dat succes vooral afhankelijk is van verkopen op het juiste moment, in combinatie met professioneel risico management. Dit e-book legt uit dat we niet veel tijd besteden aan research van aandelen, indexen en opties, maar we besteden zeer veel aandacht aan ontwikkeling en keuze van een succesvolle exit strategie.

Succesfactor 5: Professioneel risicomanagement…

Vrijwel elke trader heeft een aantal keren teveel risico genomen en daardoor veel verloren. De emotie die hier een rol speelt is overdreven zelfvertrouwen. Maar als je 50% verliest moet je 100% winst maken om weer break-even uit te komen. En 100% winst maken kost normaal jaren. Maar de meeste traders gaan extra risico nemen om verlies snel goed te maken. Het effect is dat ze nog meer verliezen. Ervaren en succesvolle traders werkendaarom intensief aan risicomanagement om verlies tot een minimum te beperken:

  • Posities innemen die per stuk niet meer dan een klein verlies kunnen veroorzaken (Engels: ”position sizing”)
  • Altijd werken met een stoploss
  • Posities “hedgen” (verzekeren) met een tegengestelde positie
  • Voorzichtig zijn met flexibele margins (Lynx, Interactive Brokers)
  • Werken met een logboek of journaal, om jezelf hard te confronteren met risicovol gedrag

risico-management

Het winst/risico profiel van een “Iron Condor” positie is ongunstig: de potentiële winst is kleiner dan het potentiële verlies. Daarom geven we in het e-book (Winstgevend Beleggen met de Iron Condor Methode) veel aandacht aan risico management, waarbij alle bovenstaande adviezen aan de orde komen.

Succesfactor 6: Ervaring met verlies…

Discipline bij traden is vergelijkbaar met discipline bij afvallen. Er is een sterke emotionele drijfveer nodig om gedisciplineerd en consequent het juiste gedrag te vertonen:

  • Bij  afvallen is de kans op ernstige ziekte ten gevolge van overgewicht een effectieve drijfveer om gezonder te eten en meer te bewegen. Maar eerst moet men ervaren hoe vervelend het is om te lijden onder overgewicht
  • Bij beleggen en traden is de emotie van het lijden van een groot verlies een uitstekende drijfveer om aan risico management te doen en gedisciplineerd een vaste methode te volgen

Als er geen sterke emotionele ervaring als drijfveer is, dan is de kans groot dat je bij de eerste de beste verleiding terugvalt in oude gewoontes. Dus als je gaat traden moet je eerst je doel en werkmethode nog eens doorlezen, en ook de emotie voelen van het laatste grote verlies op de beurs. Dat verlies wil je in ieder geval voorkomen!

Samenvattend

Als je alle menselijke emoties bij elkaar optelt, die verliezen op de beurs in de hand werken, dan is de gemiddelde belegger en trader gedoemd te mislukken op de beurs. Dit is precies de uitkomst van wetenschappelijk onderzoek bij Binck, waaruit bleek dat weinig amateur beleggers en traders winst maken. Het is daarom zaak om een goede bewezen methode te kiezen en gedisciplineerd vast te houden aan die methode.

Drs Joost van der Laan

www.IronCondor.nl